Wat is onderhoud eigenlijk?
Er bestaan veel definities van onderhoud. Een eenvoudige, maar krachtige komt van John Moubray – grondlegger van de RCM-benadering:
Maintenance: Ensuring that physical assets continue to do what their users want them to do.
Mijn eigen vertaling hiervan is:
Onderhoud is het geheel aan activiteiten op fysieke assets om te zorgen dat ze blijven doen wat de gebruiker ervan verwacht.
Dat klinkt eenvoudig, maar het is een belangrijk uitgangspunt. Onderhoud draait uiteindelijk om twee dingen:
- Activiteiten aan een asset (installatie of equipment).
- Het voldoen aan wat de gebruiker verwacht dat die asset doet.
Dus: de basis van ieder onderhoudsplan is eerst weten wat de gebruiker precies verwacht.
Van verwachting naar onderhoudsplan
De eisen van de gebruiker worden vertaald naar gegevens die aan de basis liggen van onderhoudstaken en het uiteindelijke onderhoudsplan.
Tijdens de garantieperiode wordt onderhoud vaak uitgevoerd volgens de schema’s van de fabrikant. Dat is logisch — het hoort bij de garantievoorwaarden.
Maar na die periode blijven veel organisaties hetzelfde doen. En daar valt winst te halen.
Bij preventief onderhoud, dat het grootste deel van de schema’s van de fabrikant vormt, wordt vaak onnodig vroeg vervangen. Dat betekent verspilling van levensduur, tijd en geld. De fabrikant wil risico’s vermijden en onderdelen verkopen — maar dat is niet per se het meest effectieve onderhoud voor jouw organisatie.
Een eenvoudig voorbeeld
Neem een autoband.
Je vervangt die pas als de slijtage te groot is — gemeten aan de profieldiepte. In het begin controleer je zelden, maar naarmate de slijtage toeneemt, kijk je vaker. Uiteindelijk bepaal je op basis van de meting het juiste vervangmoment.
Wat leren we hiervan?
- Het vervangmoment bepaal je zelf, op basis van controle en planning.
- De frequentie van inspectie verandert naarmate de kans op falen toeneemt.
Zo zou ook een onderhoudsplan moeten werken: dynamisch, lerend en afgestemd op de werkelijke toestand van de asset.
Onderhoud is goed, maar goed onderhoud is beter
Om onderhoud effectief te houden, kijk ik samen met mijn klanten naar drie zaken:
- Gegevens – wat weten we over de asset en zijn onderhoudshistorie?
- Status – wat is de actuele conditie en prestatie?
- Knelpunten – waar zitten de problemen of inefficiënties?
Door deze drie punten systematisch te analyseren, ontstaat inzicht. En met dat inzicht kunnen we onderhoud slimmer en effectiever maken.
Wat levert dat op?
- Lagere kosten door minder verbruik van reservedelen
- Beter geplande onderhoudsactiviteiten
- Minder voorraad
- Hogere betrouwbaarheid
- Hogere beschikbaarheid
Kortom: onderhoud dat écht doet wat jij ervan verwacht.